[Info]

Stolica 9/1956. Na podstawie artykułu Zbigniewa Czarskiego.

Właściwe opracowanie skarpy warszawskiej, wydobycie z jej naturalnych walorów w przyszłym krajobrazie miast jest przedmiotem szczególnej troski architektów i urbanistów. Konkretną propozycję, porządkującą jeden jej fragment (odcinek między kościołem św. Michała a Królikarnią) stanowi projekt na ośrodek sportowy zrzeszenia "Start" (praca wykonana w Zakładach Doświadczalnych Akademii Sztuk Plastycznych w Warszawie prze kolektyw architektoniczno-plastyczny: W. Fangor, Z. Ihnatowicz, J. Sołtan, F. Strynkiewicz, L. Tomaszewski, W. Wittek.

Myślą przewodnią projektu było integralne powiązanie ośrodka z życiem dzielnicy. Na teren prowadzi swobodne, szerokie przejście wśród drzew, których szpaler ciągnie się wzdłuż ul. Puławskiej, kryjąc w sobie jej chaotyczną po tej stronie zabudowę. Szpaler drugi, biegnący krawędzią skarpy, przystrzyżony w jednolitą bryłę geometryczną stanowi powiązanie pomiędzy klasycystyczną architekturą Królikarni a na wskroś nowoczesną architekturą zespołu obiektów sportowych.

Przeznaczony na siedem tysięcy miejsc siedzących stadion wydrążony jest w masywie skarpy, podobnie jak amfiteatralnie budowany, cztery tysiące miejsc liczący kort centralny, zimą zmienia się na lodowisko. Z ziemi usypanej z wykopów uformowany jest łuk zewnętrzny trybun stadionu oraz sztuczne wzgórze.

Masyw usypiska pokrywają dekoracyjne pasy z tłuczonego kamienia, ostro odcinające się od zielonego tła trawy. Modelunek wzgórza oraz graficzna geometryzacja linii podkreślać mają abstrakcyjność formy, ukształtowanej ręką człowieka. Mamy tu więc do czynienia z architektoniczno-rzeźbiarskim opracowaniem terenu, którego zróżnicowany obraz wzbogaca niezwykła architektura budynku pływalni. Konstrukcję budowli stanowią dwie ściany nośne - wschodnia i zachodnia, pomiędzy którymi przerzucona jest kratownica stalowego wiązania, dźwigającego dach. W przeciwieństwie do całkowicie przeszklonej, w celu pełnego naświetlenia słonecznego, ściany południowej, ściana północna pełni rolę przesłony, w której wnętrzu umieszczone są schodki prowadzące na trampoliny. Jedną połowę wnętrza wypełnia basen (50 x 20m), drugą zajmują trybuny (1500 miejsc).

(...)

Wyjdźmy na zewnątrz. Wejście wiodące na obniżony taras, bezpośrednio łączy się ze stadionem, prowadzi wzdłuż północnego bloku pływalni. Przed widzem wyrasta niespodziewanie potężna betonowa ściana, wsparta w czterech punktach i poprzerywana nieregularnymi owalami okien, których zarys widzieliśmy już we wnętrzu. Sponad górnej krawędzi wygląda prosta struktura metalowych elementów wiązania. Pełny jednak wyraz tak nowocześnie i interesująco pomyślanej elewacji jawi się w oglądaniu z
większej odległości, z okolic ul. Belwederskiej i szosy wilanowskiej. Na tle wyrównanego szpaleru zieleni odbija się jasną plamą nowoczesna ściana pływalni, której swobodnie rzucone, ciemne, nieregularne owale otworów grają mocnym efektem malarskim.

W kompozycji całego założenia uwzględniony został moment właściwego ustosunkowania go wobec zastanych warunków. Zestawienie zabytkowej Królikarni z nowoczesną architekturą pływalni, której elewacja, dzięki umyślnemu obniżeniu terenu nie przekracza wysokości pałacyku oparte zostało na zasadzie wzajemnego kontrastu. W ten sposób pojęta zasada zestawiania różnych budowli o odmiennym obliczu, charakterze i czasie powstania jest przykładem propozycji śmiałej, nowatorskiej, kulturalnej. Widoczna na lewo od pływalni lekka, ażurowa architektura bufetu stanowi równoważnik kompozycji całości założenia. Poza bufetem znajduje sie otwarte kąpielisko i brodzik dla dzieci. Bogate zróżnicowanie poziomów terenu, poza wartościami plastycznymi odgrywa zasadniczą rolę w kierowaniu ruchem publiczności i doskonale zastępuje ogrodzenie.

W zakończeniu należy życzyć, by owa, racjonalnie przemyślana i rtystycznie przeżyta wizja twórcza doczekała się jak najszybszego urzeczywistnienia. Warszawa uzyska pożądany obiekt, a nowoczesna architektura polska wzbogaci się o nowe, świeże i ciekawe architekt oczne dzieło.

[teufel]

Duzo wiecej o Warszawiance na www.sztuka.net.pl/palio/

[teufel]

Przepraszam poprawiam link
www.sztuka.net.pl dzial artykuly